23 xã ở TP HCM như Vĩnh Lộc, Bình Chánh, Bà Điểm, Cần Giờ... đáp ứng điều kiện chuyển thành phường sau khi tự rà soát các tiêu chí.
Tại phiên họp kinh tế - xã hội thường kỳ tháng 4 của UBND TP HCM vào chiều 8/5, khi báo cáo tiến độ xây dựng đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn, ông Nguyễn Bắc Nam, Phó giám đốc Sở Nội vụ, cho biết đã có 23 xã tự rà soát các tiêu chí và gửi hồ sơ đề nghị lên phường
Theo cơ quan này, TP HCM hiện có 168 đơn vị hành chính gồm phường, xã và đặc khu; trong đó 54 xã chiếm khoảng 32% tổng số đơn vị hành chính.
Đến nay, 23 xã đã hoàn tất bước tự rà soát hiện trạng và gửi hồ sơ đề nghị thành lập đơn vị hành chính đô thị (phường). Một số địa phương cơ bản đạt tiêu chuẩn gồm Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Đông Thạnh, Hóc Môn, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn, Cần Giờ, Bình Hưng, Dầu Tiếng, Phước Hải, An Nhơn Tây, Ngãi Giao, Bắc Tân Uyên, Bàu Bàng...
Một góc Cần Giờ (tháng 10/2025) - địa phương rà soát đủ điều kiện lên phường. Ảnh: Quỳnh Trần
Sở Nội vụ đang phối hợp các sở, ngành thẩm định tiêu chuẩn thành lập phường trước khi trình UBND TP HCM, Đảng ủy UBND TP và Ban Thường vụ Thành ủy xem xét chủ trương.
Bên cạnh 23 xã đã gửi hồ sơ, Sở Nội vụ cũng đề xuất các xã còn lại tiếp tục rà soát theo tiêu chí để thành phố hoàn tất hồ sơ đề án trình HĐND trước ngày 15/6. Sau đó, hồ sơ sẽ được Bộ Nội vụ thẩm định, Chính phủ xem xét và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã muốn chuyển lên phường phải đáp ứng 5 nhóm tiêu chí gồm quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên tối thiểu 5,5 km2, tỷ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên. Đồng thời xã phải đạt các chỉ tiêu về cơ cấu kinh tế - xã hội như tự cân đối ngân sách, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của TP HCM trong ba năm gần nhất.
Xét tiêu chí điều kiện diện tích tự nhiên (từ 5,5 km2 trở lên), hiện tất cả 54 xã đều đạt (gấp từ hơn 4 lần đến 47 lần chỉ tiêu diện tích). Về quy mô dân số (hơn 21.000 người trở lên) chỉ có 3 xã An Thới Đông (18.413 người), xã Phước Thành (15.803 người) và xã An Long (17.906 người) là còn thiếu, các xã còn lại đều đạt và vượt xa.
Do tốc độ đô thị hóa cao, hạ tầng nhiều xã ở TP HCM đã được cải thiện, hình thành một số khu đô thị hiện đại nhưng bị giới hạn bởi mô hình quản lý đơn vị hành chính nông thôn. Theo quy định, khi chuyển xã thành phường, bộ máy được thêm biên chế từ 50 lên 70 người; chính sách về đất đai, quy hoạch sẽ quản lý theo mô hình đô thị, giải quyết tốt hơn nhu cầu của người dân.
